สะเดา สมุนไพรรสขมมากสรรพคุณ

ถ้าหากพูดถึงสะเดาหลายคนคงรู้จักและเคยชิน สะเดาเป็นต้นไม้ที่ขึ้นชื่อเรื่องสรรพคุณทางย าและเป็นต้นไม้ที่สามารถนำมาใช้ประโยชน์ได้แทบทุกส่วน

ต้นสะเดาถือเป็นต้นไม้ที่มีอิทธิพลต่อชาวอินเดียเป็นอย่ างมาก ทั้งในด้านความเชื่อทางศาสนา และการรักษาโร ค รวมถึงประโยชน์ใช้สอย

จากหลักฐานอ้างอิงในพุทธประวัติ มีการบันทึกเอาไว้ว่าต้นสะเดา หรือ ต้นนิมพะเป็นต้นไม้ที่มีความเกี่ยวข้องกับศาสนา ต ามพระพุทธประวัติกล่าวไว้ว่า

พระพุทธเจ้าได้นำต้นสะเดามาใช้ประโยชน์ในเชิงรักษาโร คมากมาย อีกยังพบหลักฐานในตำราสมัยอินเดียโบราณอีกด้วยว่า มีการใช้ประโยชน์จากต้นสะเดา

ในเชิงการแพทย์ในหลายกรณี ด้วยเหตุนี้ ต้นสะเดาจึงกลายเป็นต้นไม้แห่งย า และเป็นสัญลักษณ์แห่งความมีสุขภาพดีมาจนทุกวันนี้

สะเดา สรรพคุณทางย าที่หาได้จากทุกส่วน

สะเดาไทยมี 2 ชนิดด้วยกัน คือ สะเดายอดเขียวและสะเดายอดแดง ซึ่งสะเดายอดเขียวจะมีความขมน้อยกว่าหรือบ างต้นอาจจะขมน้อยจนได้ชื่อว่า

สะเดาหวานหรือ สะเดามัน แต่สำหรับสะเดายอดแดงจะมีความขมมากกว่าและเกือบทุกส่วนของต้นสะเดาล้วนมีสรรพคุณทางย า ดังนี้

1. ใบอ่อน แก้โร คผิวหนัง ปรับสมดุลน้ำเหลือง รักษาแผลพุพอง

2. ใบแก่ บำรุงธาตุ ช่วยย่อยอาหาร

3. ก้าน แก้ไข้ บำรุงน้ำดี แก้ร้อนในกระหายน้ำ บำรุงสุขภาพในช่องปาก

4. ดอก แก้พิษโลหิต บรรเทาอาการเลือดกำเดาไหล แก้ริดสีดวง บรรเทาอาการคันคอ บำรุงธาตุไฟ

5. ผล บำรุงหัวใจเป็นย าระบ าย แก้อาการหัวใจเต้นผิดปกติ

6. ผลอ่อน ช่วยเจริญอาหาร กำจัดเชื้อโรคแก้ริดสีดวง แก้ปัสสาวะขัด

7. เปลือกต้น เป็นย าขมเจริญอาหาร แก้ไข บิดมูกเลือด แก้ท้องร่วง แก้กษัย หรือ โร คซูบผอมแห้งแรงน้อย

ลดเสมหะ แก้อาการท้องเดิน แก้บิด มูกเลือด

8. แก่น แก้คลื่นไส้ อาเจียน แก้ไข้จับสั่น บำรุงโลหิต บำรุงธาตุไฟ

9. ราก แก้เสมหะในลำคอ แก้เสมหะที่เกาะแน่นในทรวงอก

10. ย าง ใช้ดับพิษร้อน ถอนพิษไข้

11. กระพี้สะเดา แก้น้ำดีพิการให้คลั่งเพ้อ แก้เพ้อคลั่ง บำรุงน้ำดี

12. เมล็ดสะเดา นำมาสกัดเป็นน้ำมันสะเดาบริสุทธิ์ ใช้บำรุงผิวพรรณและเส้นผม

สะเดาขึ้นชื่อว่า “ต้นไม้แห่งย า” ดังนั้นจึงไม่น่าแปลกใจเลยว่า แค่สะเดาต้นเดียวก็สามารถช่วยบำรุงสุขภาพ

ของเราให้แข็งแรงได้ เห็นได้จากสรรพคุณดังนี้

1. ดีท็อกซ์สารพิษตกค้างในร่างกาย

ใบสะเดาเมื่อนำมาต้มในน้ำร้อน ใช้จิบอย่ างน้อยวันละครั้ง ก็จะช่วยให้เลือดสะอาด เป็นการล้างพิษในกระแสเลือด

กระตุ้นให้เลือดลมไหลเวียนดีขึ้น

2. รักษาโร คผิวหนัง

สารเกดูนิน (Gedunin) และ นิมโบลิดี (Nimbolide) ในใบและเมล็ดสะเดามีประสิทธิภาพในการออกฤทธิ์ยับยั้งเชื้ อรา

แบคทีเรียและเชื้ อไวรัสสูง ดังนั้น จึงสามารถบรรเทาอาการของโร คที่เกิดจากเชื้ อรา ไวรัส และแบคทีเรียได้ผลอย่ างชะงัดนัก

ไม่ว่าจะเป็นเชื้ อราต ามเท้า เล็บมือ เล็บเท้า กลาก-เกลื้อน หิด เริม แผลจากโร คสะเก็ดเ งิ น (เชื้ อแบคทีเรีย) หัด ลมพิษ ผดผื่นคัน หูด และอีสุกอีใส

3. แก้ไข้มาเลเรีย

สารเคมีกลุ่มลิโมนอยด์ (Limonoids) ได้แก่ สารเกดูนิ และนิมโบลิดี ในใบและเมล็ดสะเดา สามารถยับยั้งเชื้ อฟัลซิปารัม (P.Falciparum)

ซึ่งเป็นเชื้ อไข้มาลาเรียดื้อย าชนิดหนึ่งได้อย่ างมีประสิทธิภาพ

4. โร คไขข้อ

ขอบใบสะเดา เมล็ดสะเดา และเปลือกต้น เป็นส่วนที่นำมาใช้เป็นย ารักษาโร คไขข้อได้ โดยช่วยลดอาการปวด และบวมในข้อ ซึ่งอาจนำมาสกัด

เป็นน้ำมันใช้ทาในบริเวณที่มีอาการปวดกล้ามเนื้อ ปวดข้อ และอาการปวดหลังช่วงล่าง หรือนำใบมาต้มเป็นน้ำดื่มเพื่อรักษาอาการของโร ครูมาตอยด์ โร คเกาต์ โร คกระดูกพรุน

5. บำรุงธาตุ บำรุงน้ำดี ช่วยย่อยอาหาร

ใบสะเดา สามารถนำมาทำเป็นเมนูเรียกน้ำย่อยได้ เป็นการกระตุ้นให้ร่างกายผลิตน้ำดี เพิ่มปริมาณน้ำดี ทำให้ระบบย่อยอาหารทำงานได้อย่ างมี

ประสิทธิภาพมากขึ้น อีกทั้งน้ำดีที่ถูกกระตุ้นสร้างออกมานั้นจะช่วยย่อยอาหารประเภทไขมันได้ดีขึ้นด้วย

6. บำรุงสุขภาพช่องปาก

ต ามตำราอายุรเวทแล้ว สะเดาเป็นพืชที่มีคุณสมบัติบำรุงเหงือกและฟัน จึงนิยมนำมาสกัดเป็นส่วนผสมในย าสีฟันทั่วไป จึงช่วยรักษาโร ครำมะนาด

โร คเลือดออกต ามไรฟัน โร คเหงือก และลดอาการติดเชื้ อแบคทีเรียในช่องปาก

7. ช่วยให้เจริญอาหาร

การที่สะเดาช่วยเพิ่มปริมาณน้ำดีทำให้ระบบย่อยอาหารทำงานได้ดีขึ้น จะทำให้เราเจริญอาหารต ามไปด้วย นอกจากนี้ ความขมของสะเดาก็ยังช่วยให้เจริญอาหารด้วยเช่นกัน

8. ลดความเสี่ยงการเกิดเนื้องอกและมะเร็ง

มีผลวิจัยบ างชิ้นเผยว่า สารพอลิแซ็กคาไรด์ (Polysaccharides) และสารลิโมนอยด์ (Limonoids) ที่พบในเปลือก ใบ และผลสะเดา

มีคุณสมบัติช่วยลดความเสี่ยงการเกิดเนื้องอก และมะเร็ง โดยไม่ก่อผลข้างเคียงใด ๆ

9. คุมกำเนิด

ต ามตำราแพทย์อารยุรเวทบันทึกไว้ว่ามีการใช้น้ำมันสะเดาเพื่อคุมกำเนิดในผู้หญิงและผู้ชาย โดยลักษณะวิธีใช้จะต่างกัน สำหรับผู้หญิงนั้นจะใช้น้ำมันสะเดา

ชุบสำลีทาบริเวณปากในช่องคลอดเพื่อชะลอการปฏิสนธิกับไข่ โดยจะกำจัดเชื้ ออสุจิภายใน 30 วินาที ส่วนผู้ชายจะใช้ฉีดน้ำมันสะเดาบริเวณท่อนำอสุจิ

เพื่อยับยั้งการปล่อยอสุจิที่จะออกฤทธิ์นานประมาณ 4 ชั่วโมง

10. บำรุงข้อต่อ

สะเดาช่วยบำรุงกระดูกและข้อต่อต่าง ๆ ในร่างกายเรา และยังช่วยบรรเทาอาการจากโร คไฟโบรไมอัลเจีย(Fibromyalgia) หรือโร คในกลุ่มอาการปวดเรื้อรังอีกด้วย

11. ป้องกันเบ าหวาน

สะเดามีรสขมสามารถรักษาโร คเบ าหวานได้ โดยจะยับยั้งการผลิตอินซูลินได้กว่าร้อยละ 50 และยังช่วยปรับสมดุลความอย ากอาหารได้อีกด้วย

12. กระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันโร ค

สะเดามีฤทธิ์ดีท็อกซ์สารพิษในกระแสเลือด ทำให้มีปริมาณเลือดดีหมุนเวียนในร่างกายมากขึ้น ลดการติดเชื้ อในร่างกาย ต้านโร คหวัดได้ดี

13. ลดการติดเชื้ อในช่องคลอด

น้ำมันสะเดา สามารถช่วยลดการติดเชื้ อราในช่องคลอดได้ แต่อาจมีผลข้างเคียงคือ หากใช้เป็นเวลานาน จะมีโอกาสตั้งท้องย ากขึ้น

14. บำรุงหัวใจ

ต ามตำราแพทย์พื้นบ้านระบุว่า ผลของต้นสะเดา หากนำมาต้ม ใช้จิบอย่ างน้อยวันละครั้ง มีคุณสมบัติช่วยขย ายหลอดเลือด ทำให้การไหลเวียนของเลือดเป็นปกติขึ้น

ปรับสมดุลจังหวะการเต้นของหัวใจให้เป็นปกติ หัวใจจึงแข็งแรงขึ้น

ทั้งนี้ สะเดาขึ้นชื่อว่าต้นไม้แห่งย า พระพุทธเจ้าได้นำต้นสะเดามาใช้ประโยชน์ในเชิงรักษาโร คมากมาย ดังนั้นจึงไม่น่าแปลกใจเลยว่า แค่สะเดาต้นเดียว

สมุนไพรรสขมมากสรรพคุณ

ก็สามารถช่วยบำรุงสุขภาพของเราให้แข็งแรงได้